Schovenhorst, Putten

Utiliteitsbouw

na-ma architecture

Stichting Landgoed Schovenhorst

Bouwbedrijf v.d. Kolk

Stichting Landgoed Schovenhorst

Stichting Landgoed Schovenhorst

Strackee Bouwadvies

Stichting Landgoed Schovenhorst

Schovenhorst, Putten

Omschrijving

Bezoekerscentrum Schovenhorst
Het Landgoed Schovenhorst wordt van oudsher gebruikt voor bosbouw en educatieve doeleinden. Het landgoed wil een groter publiek naar ’de mooiste bomentuin van Nederland’ trekken. Hiervoor is een plan ontwikkeld dat naast een aantal landschappelijke ingrepen bestaat uit het toevoegen van een architectonische laag. Naar aanleiding van een besloten prijsvraag heeft na-ma de opdracht gekregen om een bestaande kwekerij om te vormen tot een bezoekerscentrum.

De kwekerij wordt aan een kant begrensd door een oude kasmuur, die twee zwarte houten schuren verbindt. Aan deze reeks wordt met de nieuwbouw van een theepaviljoen een derde fragment toegevoegd, dat de omsluiting van de tuin voltooid. De zo ontstane omsloten tuin vormt de enige plek op het dicht beboste landgoed waar voldoende ruimte is om de bomen binnen de muren als objecten te ervaren en tegelijkertijd de bomen achter de wand in aanzicht te aanschouwen.

Bij het ontwerp van het bezoekerscentrum stond deze ervaring van de omsloten tuin voorop. Dit komt op twee manieren naar voren. In de eerste plaats is het gebouw ter plaatse van de bestaande parkeerplaatsen gesitueerd. Hiermee blijft de kwekerij ruimtelijk intact en wordt het minst aantrekkelijke deel opgewaardeerd. Daarnaast wordt de bezoeker door deze positionering gestimuleerd door de tuin te bewegen. De routing en ervaring van de omgeving wordt in het gebouw doorgezet. Een grote houten schuifpui biedt een blik terug de tuin in. Als letterlijk hoogtepunt is er een groot dakraam dat het zicht op de kruin van een grote beuk inkadert.

Om het gebouw aan de tuinkant zoveel mogelijk open te kunnen zetten is er gekozen voor een minimale constructie aan de rand. Hiervoor is het principe van het ‘vierkant’, zoals gebruikelijk bij stolpboerderijen toegepast. Deze constructie bestaat uit vier centrale houten kolommen verbonden door vier liggers, waar het dak grotendeels op rust. Het zwart gebeitste ‘vierkant’ contrasteert met de Amerikaans wit eiken afwerking van de rest van het interieur. Het exterieur bestaat uit antraciet kleurige vezelcement leien doorsneden met zwarte tuinmuren van western red ceder. De donkere kleur sluit aan bij de bestaande schuren en plaatst het groen van de omgeving op de voorgrond.

Houttoepassingen binnen het project

Exterieur:

  • tuinmuur (western red cedar, gebeitst)
  • poort (massief eiken, onbehandeld)
  • tuininrichting: houtsnippers
  • buitengevel ( western red cedar, gebeitst)
  • omtimmering entree en dakgoot: Amerikaans wit eiken
  • groffe delen, gelaktschuifpui: Iroko

Interieur:

  • kolommen (vierkant): gelamineerd hout,
  • gebeitstkolommen (tussenvloer): massief Amerikaans wit eiken
  • wand- en plafondafwerking: Amerikaans wit eiken multiplex panelen
  • wand afwerking: Amerikaans wit eiken
  • groffe delentussenvloer: Amerikaans wit eiken groffe delen
  • trap: Amerikaans wit eiken groffe delen, houten trapboom, MDF leuning
  • balustrade: Amerikaans wit eiken latjesvaste inrichting,
  • kasten en bank: Amerikaans wit eiken multiplex panelen

Motivatie

Het project voor het bezoekerscentrum, waar het theepaviljoen onderdeel van uit maakt, zet hout in meerdere opzichten in de schijnwerpers. In de eerste plaats in de vorm van de gehandhaafde bestaande bomen in de voormalige kwekerij, die als sculpturale objecten in de spotlights zijn gezet. Daarnaast is door het onderling verbinden van de drie aangrenzende paviljoens door middel van twee wrc tuinmuren één grote samenhangende houten bouwstructuur gemaakt uit daarvoor losse fragmenten. Dat het paviljoen deel uitmaakt van deze grotere structuur, die de omsloten tuin begrensd, is zichtbaar gemaakt door de western red cedar tuinmuren in het volume van het paviljoen door te zetten. Door de rest van het bouwvolume in een ander materiaal (leien) te materialiseren wordt deze verbondenheid met de grote structuur van de omsloten tuin benadrukt. In de bestaande kasmuur is een massief eiken poort toegevoegd, die een relatie legt met het eiken, dat gebruikt is in het interieur van het theepaviljoen. Met de routing zijn continue wisselende relaties tussen hout als bouwmateriaal en hout in pure vorm als bomen ervaarbaar gemaakt.

Belangrijk duurzaam uitgangspunt bij dit project met een bijzondere locatie en een klein budget was zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande elementen. We hebben de in een willekeurig grid staande bestaande bomen gehandhaafd. Ook de oude kasmuur, die twee zwarte houten schuren verbindt, is behouden. Aan deze reeks wordt met de nieuwbouw van het theepaviljoen een derde fragment toegevoegd, dat de omsluiting van de tuin voltooid.  

De constructie van het paviljoen is gebaseerd op een stolpboerderij met een houten ‘vierkant’ in het midden. Deze constructievorm is gekozen om de constructie van de wanden zo licht mogelijk te kunnen dimensioneren, omdat we de hoek hier d.m.v. grote schuifdeuren volledig wilden openzetten om het contact me de tuin te bevorderen. In het midden staan vier massieve houten kolommen verbonden door liggers. Het dak rust hier grotendeels op. Omdat het vierkant zwart gebeitst wordt, verbijzonderd het zich t.o.v. de Amerikaans wit eiken afwerking van het plafond en de wanden van het interieur.
Om binnen een zo compact mogelijke bouwvorm (afgeleid van een economische puntdakvorm) een L-vormige tussenvloer voor extra zitplaatsen te kunnen maken hebben we 1 punt van het gebouw opgetild, zodat er genoeg hoofdhoogte ontstond met een zo minimaal mogelijke toename van het bouwvolume. Het resultaat was dat twee van de vier gevels een schuine dakrand kregen. Daarnaast wilden we bovenin een dakraam maken met uitzicht op de boomtoppen. Deze complexe geometrie was aangezien we alleen het houten 'vierkant' wilden tonen, het slankste en goedkoopste te maken in staal. De houten constructie is in zicht en de stalen constructie is weggewerkt.
Belangrijk is de kleur van het paviljoen en de tuinwanden. Om de groene elementen goed naar voren te laten komen, hebben we voor donkere kleuren (zwart, antraciet) gekozen. De wanden werken hierdoor als schilderijlijsten die het achterliggende uitzicht inkaderen of als donkere achtergrond die de objecten in de voorgrond plaatst. Donkere kleuren doen groen en herfstkleuren goed tot hun recht komen en sluiten bovendien aan bij kleur van de bestaande paviljoens.
Binnen is juist voor een contrasterend licht materiaal gekozen: Amerikaans wit eiken. Hetgeen bij de entree en schuifpui naar buiten doorgezet is. Hetzelfde materiaal (Amerikaans wit eiken) is in verschillende afmetingen en verhoudingen toegepast. Multiplexplaten in half steensverband als plafond en wandafwerking. Houten latjes van 30x30 als balustrade. En massieve delen als trap die over gaat in een vloer.
Kortom een project als showcase voor de diversiteit van hout en bomen.

Korte omschrijving activiteiten inschrijver 
  

Architectenbureau op het gebied van architectuur, stedenbouw en interieur.

Website: www.na-ma.com

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes