Langgevelboerderij Wamberg

Restauratie/renovatie

Hilberinkbosch architecten

Geert Bosch & Annemariken Hilberink

De Visser Bouw & Onderhoud, ‘s-Hertogenbosch

Geert Bosch & Annemariken Hilberink

Hilberinkbosch architecten, Berlicum

Buizer b.v., Wijk bij Duurstede

Geert, Annemariken, Iza, Alex & Hilberinkbosch architecten

Project 100, verbouwing Langgevelboerderij Wamberg

De langgevelboerderij, behorend bij het landgoed ‘de Wamberg’, is in 1893 als pachtboerderij gebouwd en bestond uit een woongedeelte en een staldeel. In de deel werden verschillende dieren gehouden: koeien, paarden, varkens en kippen. Door een aanpassing aan een meer industriële wijze van koeien houden is de oorspronkelijke dwarsrichting van de deel veranderd in een langsrichting.
Door het ontbreken van grond, mest- of melkrechten, was een agrarische functie niet meer mogelijk. Passend in de cultuurhistorische traditie is de boerderij weer in gebruik genomen als woon- en werkobject en is de deel als kantoorruimte in gebruik genomen.
Voor de nieuwe functies is het gebouw aangepast. Hierbij is de structuur van het gebouw ,de aanwezige elementen en de uitstraling van het historische pand als uitgangspunt genomen. De boerderij is niet geromantiseerd maar als werkobject beschouwd.
Omschijving
Het woongedeelte is aan de huidige eisen aangepast. Rotte ramen en kozijnen zijn vervangen door een traditioneel eiken schuifraam. Door de toepassing van isolerend glas van 7,7 mm. dik kon het oude aanzicht met de roedes behouden kon blijven. De verdiepingsvloer is opgedikt zodat ze aan stevigheid won. En zo kunnen ook de elektrische- en verwarmingsleidingen onzichtbaar in deze dubbele vloer worden weggewerkt. Op de verdieping is een grote hal gemaakt met een vide naar de zolder waarin de prachtige schoorsteen nu geheel te zien is.
Het gehele dak van de boerderij is van buitenaf geïsoleerd zodat de houtconstructie in het interieur behouden kon blijven. Op de eiken spanten met sporen zijn hergebruikte 19e eeuwse grenen dakdelen bevestigd. Op deze delen zijn isolatieplaten toegepast. Het dak is met de oude pannen weer gedekt.

In de oude deel heeft de grootste transformatie plaatsgevonden. Wil je in deze hoge ruimte een aangenaam binnenklimaat krijgen dan moet de ruimte geïsoleerd worden. Om het oude stalkarakter te behouden en delen van de prachtige muren met de nog zichtbare geschiedenis niet kwijt te raken zijn de voorzetwanden hier alleen tussen de bestaande muurpenanten geplaatst. Zo blijft de oplegging van de oude ankerbalk op het hamerstuk in de muur zichtbaar. Een verwarmingsbuis van de vloerverwarming is in de voorzetwand rond de penanten getrokken zodat een koudebrug en bijbehorende condensatie voorkomen wordt.
In de deel, los van de oude brandmuur, is een nieuw houten element geplaatst. Hierin zijn alle nieuwe installaties opgenomen. Op de begane grond bevinden zich in dit element de toiletten voor zowel woning als kantoor en de keuken van kantoor. In het midden is de warmtepompinstallatie geplaatst die zowel de woning als kantoor van koeling, warmte en warm water voorziet. Op de verdieping in het element bevindt zich de badkamer en het washok van de woning.

De oude staldeuren worden overdag geopend. Ver achter deze openingen zijn stalen schuifdeuren geplaatst, veelal groter dan de opening zodat de oude wand zich als een schilderij in het interieur toont. ’s Avonds als de laatste werknemer naar huis is, gaan de staldeuren weer dicht, komt het gebouw tot rust.

Houttoepassingen binnen het project
Voormalige stal: nieuw houten element (houtskelet met Pellos-platen bekleed), dakbeschot (hergebruikte houten delen), stalen schuifdeur op kop stal vervangen door open lamellen-schuifdeur (meranti Fsc), nieuwe staldeuren achterzijde (eiken), aanhelen rotte staldeuren (eiken), teruggezette kozijnen achter staldeuren (donkere stalen kozijnen in multiplex kisten), kabelgoot in vloer (houten delen gebruikt Red Wood).
Woonhuis: nieuwe kozijnen woning (schuiframen in eiken), aanhelen rotte luiken (eiken), opdikken bestaande vloeren (dubbele vloer: grenen balkjes en Pellosplaten tbv. verstevigen vloer en onzichtbaar wegwerken leidingen), nieuwe zolderverdieping (grenen balken en dubbele vloer tbv. leidingen), nieuwe kapconstructie op bestaande dekbalken (grenen sporen), dakbeschot (hergebruikte houten delen), dichte trap (eiken), open trap naar zolder (eiken stam en eiken tredes), nieuwe keuken en kastenwand (donker gerookt eiken).

Motivatie
In de langgevelboerderij zijn zowel nieuwe elementen als renovaties van oude karakteristieke elementen van de boerderij in passende houtsoorten gemaakt en hersteld. Daarbij is de wijze van maken, begrijpelijk en eenvoudig alsof de vorige eigenaar het zelf zou kunnen hebben gemaakt, steeds als uitgangspunt genomen.
Oud en nieuw zijn op een vanzelfsprekende wijze verbonden, er is geen gebruikelijk steriel architectonisch statement gemaakt.
Er is geprobeerd zo dicht mogelijk bij de beleving van de boerderij blijven. Bijna alles wat je ziet en kunt aanraken  is nieuw maar je vraagt je dat wel constant af.  Een prettig soort verwarring

In de oude deel, nu in gebruik als kantoor, vallen twee elementen die nieuw in hout gemaakt zijn meteen op.
 Als eerste het nieuwe taps toelopende element. In dit element zitten alle functies die van oudsher niet in deze boerderij voorkwamen: bad- en toiletruimtes en een installatieruimte waar de warmtepomp in staat. Door de vorm, iets terugwijkend en losstaand van de bestaande structuur van het pand, laat het element zien dat het wezensvreemd is en niet bij de oude functie van boerderij hoort. Door het materiaal waarmee de houtskeletstructuur bekleed is, Pellos een goedkoop plaatmateriaal, past het qua kleur en zachtheid in de sfeer van de boerderij. De binnenzijde van het houten element is voorzien van een lichtblauwe coating, een licht materiaal wat de eventuele vervormingen van de houten structuur kan volgen. En een kleur die van oudsher in stalruimtes gebruikt werd.

Het tweede element wat bij binnenkomst van de oude stalruimte meteen in het oog springt is de enorme kapconstructie en het dakbeschot. Aan de kapconstructie is niet veel gedaan, grondig schoongemaakt en enkele rotte stukken in de enorme balken zijn gerepareerd met glasfiber staven  en aangeheeld met kunsthars waarbij de reparatieplekken duidelijk zichtbaar zijn gebleven. Het dakbeschot dat zo authentiek aanvoelt is echter nieuw aangebracht. Van oudsher keek je in tegen de onderzijde van de pannen aan waarbij gaten tussen de pannen gestopt waren met stro-proppen. Omdat we niet wilde dat de zware houten kapconstructie en de sporen zouden verdwijnen achter een moderne gipsplaat, hebben we in de omgeving gezocht naar een oud dakbeschot dat kon worden hergebruikt. Uiteindelijk is een partij van meer dan 600 m2 dakbeschot gebruikt welke afkomstig is van een kort daarvoor gesloopte kazerne in Vught. Doordat het hout al mooi verouderd is en vol zit met gebruikssporen heeft het dak weer eenzelfde donkere uitstraling gekregen en valt ook hier de vernieuwing nauwelijks op.

Korte omschrijving activiteiten inschrijver
HILBERINKBOSCH architecten zijn constant op zoek naar de slimste oplossing voor de meest complexe vragen. Voornamelijk op het gebied van de woningbouw: van  kleine verbouwingen, projectmatige woningbouwplannen tot stedenbouwkundige uitbreiding. Aandacht voor de vraagstelling, de gebruiker, de locatie en het detail staan altijd voorop.

Website: www.hb-a.nl

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes