Paviljoen stadtuinen, Amstelveen

Utiliteitsbouw

Rijnboutt

Zang Hou Yisheng Investment Group co. Beying Mascot

Van Zoelen BV, Utrecht

Bouwfonds MAB

Mattijs Rijnboutt

ABT Adviesbureau Voor Bouwtechniek

vanaf oktober 2010 in gebruik: restaurant-functie

Paviljoen stadtuinen, Amstelveen

Omschrijving
Het idee om een paviljoen te maken in het nieuwe stadspark ontstond in 1997 toen het ontwerp van het park zelf - als uitwerking van het stedenbouwkundig raamwerk ‘Stadshart Oost’ - werd gemaakt door Atelier Quadrat. De bestemming van het paviljoen tot café/restaurant sluit uitstekend aan bij het verblijfskarakter van het park, en zal hieraan meer inhoud geven.

Situatie
Het paviljoen is nauwkeurig in het park gesitueerd. Het begeleidt de overgang tussen de verschillende niveaus van het voorplein en de vijver. Bovendien vormt het paviljoen aan de andere zijde een logische beëindiging/voortzetting van de singelstructuur. In de ruimtelijke uitwerking van het paviljoen is veel aandacht besteed aan de overgang tussen het park en de ruimte binnen het paviljoen. Diverse middelen zijn ingezet om een zo vanzelfsprekend als mogelijke overgang tussen buiten en binnen te maken: overstekken, niveauverschillen, transparantie, grote terrasdeuren.

Hoofdvorm en stedenbouwkundige context
De hoofdvorm van het paviljoen bestaat uit een schuin ellipsvormig koperen dak dat wordt gedragen door slanke stalen kolommen. De ellipsvorm maakt dat het paviljoen vanuit ieder standpunt een net even andere verschijning heeft, waardoor een dynamisch beeld ontstaat. Bovenop het schuine dak is een ring met ramen geplaatst, die overdag in het hart van het paviljoen daglicht brengt en die ’s avonds als een verlichte lantaarn de plaats van het paviljoen in de omgeving markeert. Als beëindiging van het paviljoen ligt boven de ring met ramen een kroon, waarachter alle benodigde installaties zijn weggewerkt.

De twee assen van de ellips organiseren de belangrijkste onderdelen van het paviljoen. De lange as is opgespannen tussen de hoofdentree aan het plein en het trappenhuis dat aan de zijde van het park is gelegen. De korte as van het paviljoen wordt opgespannen door terrassen aan de twee waterpartijen die het paviljoen begrenzen: een ruim terras aan de vijver, waar bij mooi weer buiten gezeten kan worden, en een houten vlonder aan de singel. Bovendien kunnen de houten puien in de zomer open worden gezet, de grens tussen binnen en buiten vervaagt nog verder.
De plattegrond van het paviljoen heeft net als het dak een ellips als basis. In het hart van het gebouw bevindt zich een grote ellipsvormige vide die de begane grond en de verdieping ruimtelijk verbindt. Rond de vide ligt op de verdieping een omloop die diverse ‘VIP rooms’ ontsluit. De entree op parkniveau wordt gemarkeerd door een kubus die bekleed is met zwarte natuursteen. De ellips van de plattegrond is aan de noordzijde ‘afgesneden’ door ‘het prunuslaantje’, een belangrijke route in het park. Het koperen dak volgt wel de ellipsvorm. Hierdoor gaat een bezoeker van het park, wanneer deze langs het prunuslaantje loopt, onder het overstek van het paviljoen door, en wandelt bijna ongemerkt langs de vijver het paviljoen binnen.

Constructie / Materialen
De draagconstructie van het paviljoen is opgebouwd uit slanke stalen kolommen en balken die de ellipsvorm volgen. Bijzondere aandacht is besteed aan de integratie van constructie en installaties: de ellipsvormige balken, die in verband met de bijzondere grondvorm van het paviljoen speciaal voor het project uit staalplaten zijn samengesteld, doen tevens dienst als luchtkanalen. In de zijwanden van de liggers zijn kleine ronde sparingen opgenomen om de ventilatielucht verder middels kleinere kanalen in het paviljoen te verspreiden.

Tussen het dak en het maaiveld is de ruimte in het paviljoen begrensd door elegant gedetailleerde puien van larikshout. Het dak steekt ten opzichte van de puien ruim over. Hierdoor lijkt het koperen dak haast te zweven en ontstaat er een wisselwerking tussen de ruimten binnen en buiten het paviljoen. De in het paviljoen gebruikte materialen zijn zo veel als mogelijk ‘naturel’ toegepast, met sporadisch een kleur accent. De eigenschappen van de toegepaste materialen geven het paviljoen zijn karakter: koper, hout, natuursteen, metselwerk. De natuurlijke uitstraling van de materialen sluit goed aan bij de in het park gebruikte materialen. Om het paviljoen met zijn basement hecht aan het park te verankeren  is de plint  gemaakt van hetzelfde metselwerk dat ook in de keermuren en de pergola van het park is verwerkt.

In het interieur van het paviljoen is in aansluiting op de toepassing in de gevelkozijnen ook veel larikshout toegepast: de scheidingswanden van de VIP-rooms op de eerste verdieping en de plafondafwerkingen van de kappen zijn voorzien van lariksfineer. Ook de gelamineerde dakliggers zijn uit larikshout vervaardigd en in het zicht gelaten.

Het paviljoen is het laatste onderdeel van het masterplan voor het ‘Stadshart’ van Amstelveen dat zal worden gerealiseerd. Het zal een nieuwe, unieke plek in Amstelveen worden en het verblijfskarakter van het park versterken.,

Houttoepassingen
Het paviljoen ademt door het veelvuldig gebruik van larikshout als bouwmateriaal een warme sfeer. De uitkragende dakdelen zijn opgebouwd uit lariksliggers die zich buiten de gevel prachtig verjongen in een punt. De tussenruimtes, inclusief vuren gordingen, zijn afgetimmerd met lariksgefineerde triplexplaten, in de VIP-ruimten doorlopend als plafondbekleding. Tussen dak en maaiveld is de ruimte in het paviljoen begrensd door elegant gedetailleerde puien van larikshout. In het interieur is in aansluiting op de toepassing in de gevelkozijnen ook veel larikshout toegepast, o.a. in de scheidingswanden van de VIP-ruimten op de eerste verdieping.

Motivatie
Aan alles is te zien dat architect en aannemer bij ontwerp en uitvoering van het Paviljoen Stadstuinen in Amstelveen het beste hebben nagestreefd. Het kleinood met schitterend uitkragende lariks dakovertekken, een grote met verholen goot en een kleine daarboven, is even zorgvuldig gepositioneerd als uitgevoerd. Het gebouw staat als object in de ruimte, maar is op microniveau heel precies ingepast. Gesitueerd aan de rand van een voorplein en een park is het, ook door de ellipsvorm in deze orthogonale omgeving, het verbindend element tussen natuur en stedelijkheid. Tevens ligt het exact op de as van de oude singel.   Het frêle bouwsel valt door de gedekte kleurschakeringen niet echt op, maar toont niettemin krachtig in zijn verschijning, paradox van aanwezigheid en afwezigheid: volwassen paviljoen of jeugdig prieel.

Om het paviljoen te verankeren in het park, dat op enkele punten is bewald met bakstenen muren, is het deels voorzien van een plint in het zelfde materiaal.  Aan de zuidwestzijde is het gebouwtje geopend naar de rechthoekige vijver; het paviljoen daalt hier af naar de waterpartij en mondt uit in een terras.

Licht en ruimte zijn de indrukken als je binnentreedt door de glazen deur aan het eind van de zwarte entreedoos. De twee verdiepingen staan volop met elkaar in verbinding door een grote ellipsvormige vide met gaanderij. Door de ronde vormen en het vele hout is het gevoel er één van weldadige omarming. Beneden leidt een trapje omlaag naar een intiemere eetruimte met zicht op het buitenterras en de waterplas.

De heldere opbouw van het paviljoen is duidelijk zichtbaar, evenals de ontwerpopvatting van een trefzekere samenwerkende materialisatie, in naturel of pasteltinten: donkergrijs staal, transparant behandeld hout (één houtsoort in diverse toepassingen: lariks), rood metselwerk, roodbruin koper, glas en zwart natuursteen.  Aan de buitenkant zijn de houten puien okerkleurig geschilderd, vanwege de duurzaamheid, het onderhoud en de uv-straling. De gevels zijn ingevuld met  Vilamlariks puien en hsb-elementen. Om de ronding te kunnen volgen zijn de kozijnen aan elkaar verbonden met vier verschillende koppellatten.

Zeer bijzonder zijn de slanke en elegante dakopbouwen van gelamineerd Siberisch lariks, die moeiteloos met de staalconstructie zijn verweven. Ze maken het paviljoen tot het sieraad dat het is. Het onderste uitkragende deel, is opgebouwd uit lariks liggers die zich buiten de gevel prachtig verjongen in een punt. Vuren gordingen vormen de overgang naar een hele serie lariks minisporen die eveneens schuin zijn afgesnoten. De tussenruimtes, inclusief vuren gordingen, zijn afgetimmerd met lariks triplexplaten, in de VIP-ruimtes doorlopend als plafondbekleding.

‘Omdat onze gebouwen context-gerelateerd zijn, schrijven we niet extreem veel hout voor. Hier hadden we wel meteen het idee hout toe te passen vanwege de gewenste transparantie en omdat we iets heel ambachtelijks voor ogen hadden. Daar leent hout zich uitstekend voor, ook in combinatie met staal’. De keuze viel op lariks omdat het een mooi generfde tekening, een lichte kleur en een warme uitstraling heeft. Daarnaast is het geschikt voor de diverse voorkomende toepassingen. Maar ook de gemakkelijke bewerkbaarheid van hout bleek een geweldige eigenschap bij de moeilijke ellipsvorm. ‘Bij een ellips zijn alle afmetingen anders, zodat de maatvoering het uiterste vergt van tekenaar en timmerman.’

Korte omschrijving activiteiten inschrijver
Rijnboutt is een breed samengesteld bureau voor architectuur, stedenbouw, landschap en strate¬gisch ruimtelijk advies. We richten ons op de grote en kleine schaal. We leveren onze bijdrage van het allereerste initiatief tot aan het begeleiden van de uitvoering van gebouwen en openbare ruimte.

Website: www.rijnboutt.nl

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes