Klimwanden Dordrecht en Amsterdam - 1e PRIJS

ONL [Oosterhuis_Lénárd]

Non-standard, parametrisch, CNC, geautomatiseerd, zelfdragend, schaalconstructie, naadloos, free-form

Geavanceerd geautomatiseerd systeem om klimwanden te ontwerpen en volledig geautomatiseerd door te rekenen en te produceren. Door middel van dit systeem kan een vrije, natuurlijke vormgeving worden bereikt, die vervolgens wordt gerealiseerd als een naadloos, zelfdragend montage systeem. De stuk voor stuk unieke elementen worden kant en klaar aangeleverd op de bouwplaats en dienen alleen nog gemonteerd te worden. Het volledige systeem is demontabel en daarmee volledig herbruikbaar.

De door ONL [Oosterhuis_Lénárd] ontworpen klimwanden vormen een kompleet nieuwe benadering van het ontwerpen met houtconstructies. Met het door ONL ontwikkelde parametrische ontwerp en productiesysteem wordt het mogelijk om vrijgevormde, volledig zelfdragende, schaalconstructies in hout uit te voeren en deze volledig geautomatiseerd te realiseren binnen vooraf overeengekomen budgetten en deadlines. Dit biedt een scala aan nieuwe mogelijkheden voor architectonisch ontwerp met houtconstructies.

Klimwanden Dordrecht en Amsterdam

Omschrijving / Motivatie
ONL [Oosterhuis_Lénárd] heeft een geautomatiseerd systeem ontwikkeld voor het ontwerp en de bouw van spectaculaire vrij vormgegeven klimwanden. Met behulp van dit systeem zijn vijf klimwanden ontworpen, verspreid over twee locaties in Amsterdam en Dordrecht. Dit totale project en het bijbehorende ontwerp- en productiesysteem vormen de inzending voor de Houtprijs 2012. De eerste twee klimwanden in de genoemde serie van vijf werden onlangs opgeleverd op het Leerpark in Dordrecht.

De voor ONL kenmerkende Powerlines sturen het ontwerp van dit nieuw ontwikkelde type klimwand. De vloeiende Powerlines geven vorm en richting aan de Powersurfaces, de wanden van de klimwand. Ze organiseren de oppervlaktes in honderden vlakken en de benadrukken de specifieke welvingen van de wanden, waardoor er een dynamische, ruimtelijke werking ontstaat. Het dynamische lijnenspel versterkt het perspectief van de klimwand, hierdoor beleeft de klimmer een uitzonderlijke reis naar de top. De lichtinval en veranderende weersomstandigheden zorgen voor een continu veranderend schouwspel door de schaduwwerking van de Powersurfaces. Het kleurenpalet van de wand is geïnspireerd op de natuurlijke kleuren van rotsformaties, die zelfs in zwart-wit zeer fotogeniek zijn.

Powersurfaces zijn in de regel dubbelgekromd en ontworpen volgens een volledige integratie van vormgeving en constructie. ONL heeft hiertoe een parametrisch ontwerpsysteem ontwikkeld, dat de klimmers in de gelegenheid stelt om zelf de hellingshoeken van de klimtrajecten te beheersen. Hiermee is de gebruiker mede-ontwerper geworden, en de belofte van participerend ontwerpen ingelost.

Deze omvangrijke klimwand van 450m² werd binnen twee weken gemonteerd, waar normaliter 3 tot 6 maanden voor staat. Deze spectaculaire tijdwinst is mogelijk dankzij het parametrische ontwerp van ONL en de efficiënte koppeling met de computergestuurde (CNC) productie. Hiermee zijn de eerste wanden van een serie van vijf klim- en boulderwanden, verspreid over twee locaties in Dordrecht en Amsterdam een feit. Deze eerste klimwanden bevinden zich in het nieuwe klimcentrum van Mountain Network op het Leerpark in Dordrecht. Voor deze locatie heeft ONL ook nog een boulderwand ontworpen, die ook op korte termijn voltooid zal worden.

Knelpunten die door de vernieuwing zijn verbeterd of opgelost

  • Door het ontwikkelde systeem is het mogelijk geworden om zelfdragende, vrij vormgegeven houtconstructies volledig geautomatiseerd te realiseren.
  • Het systeem kan omgaan met de problematische richtingsverandering dat ontstaat in de knooppunten en contactvlakken tussen de elementen in een complexe vrije geometrie. Door de aansluitende platen een verlopend contactclak te geven en de dragende delen los te houden van het knooppunt tussen de elementen, wordt de complexiteit van het systeem geconcentreerd in een beperkt oppervlak, waardoor de elementen relatief eenvoudig te produceren blijven.
  • De knooppunten die ontstaan door deze oplossing zijn uniek voor dit systeem, doordat de draagconstructie hier in feite discontinu is.
  • De ontworpen constructies kunnen grote overhangen bevatten en grote overspanning halen, doordat het krachtenverloop door de constructie geautomatiseerd te optimaliseren is en zo natuurlijk mogelijk kan verlopen.
  • Het systeem maakt het gebruik van secundaire draagconstructieve elementen overbodig. Elk element is direct onderdeel van de draagconstructie.
  • De ontworpen constructies zijn een droog montage systeem dat kant en klaar op de bouwplaats wordt aangeleverd waardoor de bouwtijd dramatisch gereduceerd wordt en de hoeveelheid afval en materiaal verlies drastisch wordt beperkt.

Redenen waarom het onderwerp de concurrentiepositie van hout of houtproducten verbetert
De door ONL opgezette innovatie maakt het mogelijk om bijzondere architectonische expressies in hout te creeëren in eenvoudige bouwwerken met beperkte budgetten.
Het ontwikkelde ontwerp- en productiesysteem biedt de mogelijkheid tot mass-customisation van houtconstructies in vele toepassingsgebieden, zoals bijvoorbeeld woningbouw, waarbij elke gebruiker zijn eigen unieke ontwerp kan realiseren binnen een beperkt budget en tijdsbestek.
Inschatting van de toename van het houtgebruik ten gevolge van de vernieuwing
(beschikbare concrete gegevens s.v.p. vermelden)
De toename van het houtgebruik door deze ontwikkeling is nog niet te quantificeren, doordat de innovatie tot nu toe alleen intern is toegepast. Wanneer de innovatie op de markt komt, zal er hierover meer duidelijkheid komen. Er is echter een groot potentieel in bijvoorbeeld de woningmarkt voor zelfdragende, vrij vormgegeven schaalconstructies, die een volledig geprefabiceerde, maar unieke oplossing kunnen bieden. De belofte van mass-customisation in de bouw op basis van houtproducten kan met deze methode breed beschikbaar worden gemaakt.

Mate waarin de vernieuwing bijdraagt aan duurzaam bouwen
Het ontwerpsysteem van ONL gaat uit van volledige integratie van vormgeving en constructie, waarmee secundaire structuren en additionele materialen overbodig worden. Omdat alle onderdelen bijdragen aan de krachtenafdracht, kan de omvang van de individuele elementen geminimaliseerd worden. Bovendien zorgt deze volledige integratie voor een eenvoudig en flexibel droog montagesysteem, dat volledig demonteerbaar en dus hebruikbaar is, en bovendien met een minimale hoeveelheid afval geproduceerd kan worden, omdat de gehele productie CNC gestuurd is. Een volledig duurzame benadering van product en proces.

Wanneer heeft de ontwikkeling plaatsgevonden?
De ontwikkeling van het systeem heeft plaatsgevonden in 2011 en 2012, de eerste wanden zijn opgeleverd in April 2012.

Waar is de vernieuwing toegepast en/of verkrijgbaar?
De vernieuwing is toegepast in de klimwanden van Mountain Network op hun locaties aan de Laan van Spartaan in Amsterdam en de Maria Montessorilaan in Dordrecht. Een volgens dit systeem ontwikkelde en gebouwde klimwand is verkrijgbaar via Mountain Network. (www.mountain-network.eu).

Korte omschrijving activiteiten inschrijver
Architectenbureau gespecialiseerd in non-standard parametrisch ontwerp en digitale collaboratieve ontwerpmethoden. Architect en ontwikkelaar van het ontwerp- en productiesysteem voor dit project.

Website: www.oosterhuis.nl

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes