Het 4e gymnasium - GENOMINEERD

Utiliteitsbouw

HVDN - Herder en van der Neut architecten bv

Stadsdeel Westerpark, Esprit Groep

Ursem Bouwgroep

Stadsdeel Westerpark, Esprit Groep

HVDN architecten

HB & S Konstrukteurs

Het 4e gymnasium

Het 4e gymnasium

Projectomschrijving
locatie en programma - In 2007 is besloten dat het 4e gymnasium een plaats krijgt in de nieuwe woonwijk van de Houthavens aan het IJ in het westelijk havengebied van Amsterdam. Het duurt echter nog enige jaren voordat de definitieve school gebouwd gaat worden. Voor de aankomende vijf tot tien jaar is daarom tijdelijke huisvesting gepland in hetzelfde, maar nu nog tijdelijk bebouwde gebied. Het interim-schoolgebouw is modulair gebouwd zodat het optimaal verplaatsbaar is en nadien eenvoudig op andere plaatsen in Amsterdam kan worden gebruikt.

Om voor de leerlingen in dit open gebied een beschermende plaats te creëren is het programma om een hof gesitueerd. De gymzaal met een grote fitnessruimte is achter het onderwijsgebouw geplaatst. Naast het hof heeft het gymnasium een open schoolplein, een sportveld en kan er gebruik gemaakt worden van het naastgelegen strand. Zo worden de kwaliteiten van de locatie in de Houthavens optimaal benut. Het schoolgebouw zelf telt 4000 m2 en is voorzien van alle moderne voorzieningen als ICT ruimten, een mediatheek, een auditorium en een grote aula.

hofleven - Het hof is het kloppend hart van de school. Zowel op de binnenplaats als in de aan het hof gelegen verkeersruimte vindt de hele dag beweging plaats. Op de binnenplaats zijn zitplaatsen gemaakt waardoor het een ideaal plek is waar de leerlingen beschut tegen weer en wind kunnen samenkomen. De gangen rondom het hof worden gebruikt om tussen de lessen door van het ene naar het andere lokaal te komen. Aan de beleving van deze verkeersruimte is veel aandacht besteed. De ruimte is zeer transparant en voorzien van erkers met studieplekken en zitjes zodat leerlingen en docenten er rustig kunnen werken en studeren.

Motivatie
vormgeving – De Houthavens in Amsterdam werden in 1876 gegraven voor het overslaan en opslaan van hout. Het was de eerste gegraven haven van Amsterdam. Vandaag de dag is deze bijzondere historie nog steeds voelbaar. In ons ontwerp voor het 4e Gymnasium refereren we hier naar door het toepassen van hout in de gevel. We hebben gekozen voor de Houtsoort Louro Preto met FSC-keurmerk in materiaal. Het is een betaalbaar soort hardhout met een stoere uitstraling. Het hout is in de transparante olie gezet. Hierdoor blijft de pure, ruige uitstraling behouden. Deze toepassing past goed bij de nog ‘ongepolijste’  locatie en bij de doelgroep van het gebouw.
De houten buitengevel is ruimtelijk uitgewerkt en geeft het gebouw plasticiteit. De expressieve modulair opgebouwde gevel is nauwelijks te onderscheiden van een traditionele. Dit komt door de toepassing van een aantal innovaties die het monotone beeld van opeengestapelde units voorkomt. Door te kiezen voor een relatief diepe buitengevel was het mogelijk om reliëf aan te brengen. Onder het kozijn loopt de gevel 20 cm naar binnen waardoor het beeld van twee opeengestapelde arcades wordt gecreëerd. Het geeft plasticiteit én maakt dat de gevel niet te zwaar oogt ten opzichte van de plint.
Ook de naden tussen de modules zijn aan het zicht ontrokken. De houten geveldelen zijn opgebouwd uit smalle, verticaal en op kleine afstand van elkaar geplaatste latten. Door de veelvoud aan artificiële naden die zo ontstaat worden de werkelijke onzichtbaar. De oplossing als kracht van het ontwerp.

kwaliteit - Het 4e gymnasium laat zien dat het modulair bouwen de laatste jaren een grote ontwikkeling heeft doorgemaakt. Het  is lang niet meer synoniem aan eenvormigheid. De school heeft zowel op technisch als esthetisch vlak een kwaliteits- en afwerkingniveau dat vergelijkbaar is met permanente, traditionele bouw. Tegelijk is het gebouw in meerdere opzichten duurzaam.

duurzaam – Het 4e Gymnasium is verplaatsbaar en daardoor in zijn geheel herbruikbaar. Het gebouw kan eenvoudig gedemonteerd worden en op een andere locatie in dezelfde, of in een andere vorm, weer worden opgebouwd en met eenzelfde of een nieuwe bestemming in gebruik worden genomen.
Het schoolgebouw is opgebouwd uit drie verschillende modulen. Deze variëren in lengte, maar zijn allemaal 3,95 meter breed. Hierdoor kunnen ze in zijn geheel op de vrachtwagen worden geladen en over de snelweg worden vervoerd. Vanwege de houten klapgevel (zie detail tekening) kan het gebouw eenvoudig worden gedemonteerd zonder dat de modulen of de gevel worden beschadigd. De modulen, inclusief gevel, gaan via de autoweg naar de volgende locatie. Daar zullen de modulen in een zelfde of andere configuratie weer een gebouw gaan vormen. De integratie van voorzieningen zoals zonwering, is gebeurt met het oog op deze eventuele herconfiguratie. Zodoende wordt het gebouw in zijn geheel hergebruikt zonder dat dit om extra investeringen vraagt. Doelstelling met betrekking tot deze verplaatsbaarheid was: zo min mogelijk in de container dus zoveel mogelijk demontabel maken. Deze duurzame insteek werd beloond met een nominatie voor de Groene Speld 2009, de duurzaamheidsprijs van de Gemeente Amsterdam.
Naast de mogelijkheid tot verplaatsbaarheid heeft modulaire bouw met het oog op de duurzame toepassing van hout een ander voordeel. Doordat de modulen, inclusief de houten gevel, volledig in de fabriek zijn gemaakt en er daar heel precies, machinaal gemeten en gezaagd wordt, is er geen verspilling van hout en wordt het houtafval en -overschot tot een minimum beperkt.

imago - Mede vanuit duurzaamheidsoverwegingen gebruiken architecten steeds vaker houten gevelbekleding in een hedendaagse vormgeving. Het hout wordt vaak ingezet om het gebouw een tijdloze elegantie en eenvoud mee te geven.
De gevel van Het 4e Gymnasium heeft twee uitwerkingen die samen bepalend zijn voor de uitstraling van het gebouw. De bovenbouw is bekleed met Louro Preto in materiaal eigen kleur: plastisch en robuust. De plint is bekleed met vlakke, gekleurde aluminium panelen en loopt over in de gevel van het binnenhof: glad en gepolijst als een iPod. Deze combinatie geeft het gebouw een uitstraling die de doelgroep, leerlingen van 12–18 jaar oud, erg aanspreekt. Het 4e Gymnasium laat een heel ander kant van de toepassing van hout zien. Een kant die niet vaak ingezet wordt, maar die zeker de moeite waard is: jong en dynamisch!

Houttoepassingen binnen het project
Houten gevel met jonge, dynamische uitstraling.

Korte omschrijving activiteiten inschrijver
HVDN architecten is opgericht door Albert herder en Arie van der Neut. Eind 1998 bundelden zij hun krachten om de kwaliteit van en de diepgang in hun projecten te versterken. HVDN is inmiddels een omvangrijke groep hoog architectonisch en technisch opgeleide mensen met een sterke passie voor architectuur. In ateliervorm wordt snel, doeltreffend aan gecompliceerde projecten gewerkt.

Met een scherp oog voor sociale en ecologische duurzaamheid creëert het bureau gebouwen met charisma. Gebouwen die hun plaats in durven nemen maar tegelijkertijd bereid zijn mee te gaan in maatschappelijke ontwikkelingen. Met deze onderscheidende architectuur, die ruimte biedt aan interactie tussen mensen en tussen mens en omgeving, wil HVDN een positieve bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven in de stad.

Website: www.hvdn.nl

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes