Crystal Court, Amsterdam

Woningbouw

Tangram Architekten

VVE Crystal Court

Hillen & Roosen, Amsterdam

Hillen & Roosen, Amsterdam

Tangram Architekten, Charlotte ten Dijke en Bart Mispelblom Beyer

van Rossum Raadgevende Ingenieurs bv, Amsterdam

VVE Crystal Court

Crystal Court, Amsterdam

Omschrijving
De woonsculptuur ‘Crystal Court’ te Buitenveldert is het resultaat van een prijsvraag in 2001, uitgeschreven door het gemeentebestuur aan ontwikkelaars met hun architecten, voor een drietal locaties tegelijk.

Opgave voor de locatie ‘de Kamp’ was een woonprogramma van ca 40 grote woningen (samen ca. 8.000m2) aan de rand van het van het van Aemstelpark te Buitenveldert op een plek die feitelijk weinig toevoeging van programma leek te kunnen verdragen. Het gerealiseerd programma geeft op de kleine locatie een enorme dichtheid (f.s.i. = 4), hetgeen een zware aanslag had kunnen betekenen op het bestaande doorzicht van wijk naar park.

Belangrijk uitgangspunt in het ontwerp werd het behouden van dit doorzicht. De woningen zijn daartoe gestapeld tot een viertal losstaande sculpturen, die met een minimale voet op de grond staan. Het woonprogramma vergroot naar boven toe. Gevolg van deze opzet is dat een aantal fascinerende doorzichten ontstaan. Ander gevolg van de wijze van stapelen is dat alle woningen verschillend zijn; in wijze van benaderen, in opzet en typologie. Vele woningen hebben 3, sommige zelfs 4 gevels. Bij de inrichting van de plattegronden van de woningen kregen de kopers volledige vrijheid. Voor de kapitaalkrachtige doelgroep bleek dit een belangrijke kwaliteit. De woningen kunnen feitelijk worden beschouwd als ‘vrijstaand gestapeld’.

De tussen de volumes gelegen ruimte is gevangen in glas waarmee een semi-binnenklimaat ontstaat. De aanliggende parkruimte loopt in de vorm van een watertuin, gelegen op de parkeerkelder, door in het gebouw.
De kas die de woonsculpturen bindt heeft een meerledige functie: als sociaal veilig overgangsgebied (belangrijk voor deze doelgroep), als wintertuin voor de woningen (allerlei terrassen en vlonders liggen in de kas) en als klimaatbuffer met de buitenwereld waardoor een gunstig energiegebruik ontstaat. Ook de functie van het water is meerledig: als zichtelement, als natuurlijke bevochtiger van de lucht en als privacy buffer voor de laaggelegen woningen. De collectiviteit van het woongebouw is naast de ruimtelijkheid van de kas ook terug te vinden in het gebruik: een beheerder woont in en van diverse vormen van service kan gebruik worden gemaakt (bijv. wasservice, catering).

De wijze van stapeling van volumen, waarbij hoger in het gebouw het volume toeneemt, leidt bij dit project tot een voor de woningbouw ongewone ruimtelijkheid zowel in het collectieve entreegebied als in de woningen zelf. Met de opzet is een sterke verweving nagestreefd van gebouw met omgeving.

Voor de opzet met de enorme overstekken is gebruik gemaakt van nieuwe constructieve technieken in een combinatie van geprefabriceerd en in het werk gestorte beton, met holle vloeren. Het totale evenwicht is bereikt na doorkoppeling van de 4 verschillende gebouwdelen, die daarin van elkaar afhankelijk zijn. De gevelafwerking diende licht van gewicht te zijn; als uitdrukking van de ligging in de parkzone is hier bewust gekozen voor hout; Western Red Cedar, voorzien van een ‘White Wash”in twee transparante lagen in een kleur die aansluit bij de bebouwing in de nabije omgeving.

Motivatie
We leven in een steeds sneller draaiende, complexere samenleving waar, met name in de steden, de verdichtingsdruk en intensivering van het stedelijk weefsel voelbaar wordt.

Ontwerpers van gebouwen en stedelijk landschap zullen d.m.v. nieuwe concepten van stedelijk leven, architectonische en ruimtelijke beelden antwoorden moeten zoeken om de stad leefbaar te houden. Intensivering van de stad moet niet als negatieve maar als positieve impuls worden gebruikt voor een nieuwe stroming waarin maximale ruimtelijkheid met grote dichtheid wordt gecombineerd. Zorg voor de menselijke schaal, tactiliteit van het gebouw en voor de overgang openbaar - privé zijn van wezenlijk belang. De druk op bewoners, waar het gaat om sociale veiligheid, gevaar voor privacyverlies of gebrek aan identiteit, zal met nieuwe concepten voor wonen en werken moeten worden bezworen.

Daarnaast is de behoefte van de mens aan groen, water, natuurlijke elementen in de (soms vol-) gebouwde omgeving essentieel. Duurzaamheid op het vlak van energie-, materiaal- en ruimte-, gebruik horen met deze nieuwe ontwikkelingen onlosmakelijk verbonden te zijn.

Deze visie hebben wij in het plan Crystal Court trachten te vertalen. Er is een groot programma op een kleine locatie ontwikkeld, waarbij een zeer ruimtelijk gebouw is ontworpen dat niet massief oogt, maar mede door het gebruik van het materiaal hout licht en luchtig werkt. De vier houten grillige sculpturen, die door een kas en wintertuin met elkaar verbonden zijn, bevatten een bovenmaatse ruimtelijke beleving met zeer bijzondere woningen. Juist door met een vriendelijke gevel van hout te werken, die ook nog eens geluidsabsorberend werkt, is het mogelijk geweest de dichtheid zo op te voeren.

Er wordt gebruik gemaakt van grote overstekken, die slechts mogelijk waren met een lichtgewicht gevelafwerking met weinig onderhoud. Het toegepaste hout was hiervoor zeer geschikt. Door de combinatie van de in het gebouw doorlopende natuurlijke elementen uit het park (groen en water) met de vaak zwevende, met hout beklede, bouwvolumes ontstaat een welhaast serene ambiance, tegendruk gevend aan het drukke stadsleven. Als geen ander materiaal kan hout de binding tussen bouwen en natuur verbeelden. De combinatie met watervlakken versterkt de atmosfeer. Door het gebruik van expressieve massa’s met een houtafwerking in een zeer natuurlijke tint, strak en stoer maar met een vriendelijke uitstraling, ontstaat een enerzijds hoogstedelijk project dat zich in kleur en uitstraling voegt in zijn gebouwde omgeving, maar anderzijds ruimte en natuur nadrukkelijk toelaat.

Op alle dakvlakken liggen volledig in hout uitgevoerde bankirai buiten- en kasterrassen, die door hun atmosfeer met vlonders en water de bewoners moet uitnodigen er uitbundig met planten en bomen in de weer te gaan. Dit blijkt bij ingebruikname van het gebouw ook de praktijk. De combinatie van natuurlijke materialen in samenhang met de glazen kasconstructie, die o.a. dienst doet als klimaatbuffer en windstopper, geven het plan een hoge kwaliteit als het gaat om energie- en milieubewust bouwen.

De technische gevelopbouw en detaillering is in nauwe samenwerking  met o.a. het Houtinstituut tot stand gekomen. Hierdoor is de kennis van het architectenbureau en constructeur samengebald met de meest actuele kennis uit de houtindustrie en producenten. Deze samenwerking is van groot belang voor de duurzaamheid van de gevels.

Wij denken dat dit plan onmiskenbaar aantoont dat in binnenstedelijk bouwen in zeer hoge dichtheid, hout als gevel en dakafwerking sterk kan bijdragen aan een nieuw imago van het intensief gebruikte stedelijk weefsel. De onbeperkte indelingsvrijheid, de zeer goede energieprestatie en de integratie van groen en water maken het gebouw tot symbool van duurzaamheid. Het plan toont alle voordelen van hout op, onder en tegen de gevels, in al haar eigenschappen.  Het laat zien dat hout niet buitenstedelijk is, maar over eigenschappen beschikt die de ontwerpers van nieuwe stedelijke dichte gebieden hard nodig hebben. Het zet daarmee de toon voor dé belangrijke komende bouwopgave: de duurzame intensivering van het bestaande.

Houttoepassingen binnen het project
Gevelopbouw en gevelbekleding, dekbekleding

Korte omschrijving activiteiten inschrijver

Website: www@tangramarchitekten.nl

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes