Bedieningsgebouw Volkerak, Willemstad - GENOMINEERD

Utiliteitsbouw

DP6 architectuurstudio bv

Rijkswaterstaat DI, Utrecht

Van Heesewijk bouw, Eindhoven

Rijkswaterstaat DI, Utrecht

DP6 architectuurstudio, Delft (Chris de Weijer & Robert Alewijnse)

ABT, Adviesbureau voor bouwtechniek, Delft/Velp

Rijkswaterstaat

Bedieningsgebouw Volkerak, Willemstad

Omschrijving

Landschap
Het nieuwe Bedieningsgebouw van de Volkeraksluizen bevindt zich in een vlak van gras, water en sluizen; een weids en gecultiveerd landschap. De schaal van het gebouw is klein ten opzichte van de omgeving. Door toevoeging van landschappelijke elementen als paden en wallen krijgt het een plaats in het grote geheel. Deze paden en wallen verbinden het gebouw met de omliggende functies, organiseren het parkeren en vormen de entree van het gebouw. Aan de zuid- en westzijde van het gebouw loopt het terrein schuin op naar de eerste verdieping. Boven het vlak van de begane grond bevindt zich het eigenlijke Bedieningsgebouw met de karakteristieke schuine gevels. De glazen oost- en de westgevel garanderen optimaal zicht op de passerende schepen. De gesloten zuidgevel vormt een geheel met het dak en beschermt tegen zon.

Flexibiliteit
De functionele kenmerken van het programma van eisen hebben geleid tot een heldere, eenvoudige hoofdopzet van het gebouw. In de onderbouw zijn alle technische ruimten opgenomen. De gevels zijn gesloten en uitgevoerd in robuuste materialen. In de lengterichting van het gebouw is ruimte voor eventuele toekomstige uitbreidingen. In de bovenbouw bevinden zich alle verblijfsruimten; de gevels zijn heel open en gericht op uitzicht en daglicht. De noord-, oost- en westgevels zijn van glas met verschillende mate van transparantie. De zuidgevel en het dak zijn gesloten om geen extra zoninstraling te krijgen. In de bovenbouw geven de heldere zonering en de vrij indeelbare plattegronden ruimte voor toekomstige ontwikkelingen. Op de eerste verdieping bevinden zich de hoofdentree, de vergaderruimte, de kantine en de kantoren met bijbehorende ruimten. De operationele ruimte is op de tweede verdieping gesitueerd. Een kern met trappen en lift verbindt alle verdiepingen met elkaar.

Duurzaamheid
Een hoog ambitieniveau op het gebied van duurzaam bouwen heeft centraal gestaan bij het ontwerp. De materialen sluiten aan bij het robuuste karakter van de omgeving. De draagconstructie is van beton en staal en de begane grond is afgewerkt met basalt metselwerk en cortenstaal, de bovenbouw is rondom voorzien van glas. Het tropendak kraagt uit door middel van hout en gelamineerde liggers. Door de hoge interne warmtelast is het gebouw vooral ontworpen op koeling. Het dak en de zuidgevel zijn iets los geplaatst van het eigenlijke gebouw; de tussenliggende ruimte wordt geventileerd met buitenlucht. Het dak steekt aan de oost- en westzijde ver over om de zoninstraling te verminderen en tevens het uitzicht naar buiten te garanderen. In de winter vindt warmteterugwinning uit de ventilatielucht plaats. Door de interne warmtelast, de goede isolatie en verzonken ligging van de begane grond is de warmtebehoefte in de winter gering. De grond rondom het gebouw zorgt niet alleen voor een gesloten grondbalans, maar ook voor een constant klimaat in deze technische verdieping.

Comfort
Omdat het Bedieningsgebouw 24 uur per dag intensief gebruikt wordt, is een goede afstemming op de ergonomie van de werkplek van groot belang. Op het gebied van klimaat, akoestiek, uitzicht, licht, ventilatie en voorzieningen moet het gebouw goed zijn. Speciale aandacht is besteed aan uitzicht, licht en reflectie, wat heeft geleid tot de bijzondere hellende glazen gevels. De plafonds in de bovenbouw worden voorzien van stralingselementen waarmee zowel verwarmd als gekoeld kan worden. Het plafond is voorzien van geluids-absorberend materiaal om nagalm te beperken. Het gehele plafond wordt uitgevoerd met dimbare lichtarmaturen om reflectie via de gevels te voorkomen. De ventilatielucht wordt via de onderliggende vloer toegevoerd en afgezogen via het plafond.

Houttoepassingen binnen het project
De constructie van de luifel, wand en dak is geheel van vurenhout en bestaat uit gelamineerde, boemerangvorige
spanten. De binnenkant van de luifel is geheel bekleed met houten latten, de buitenzijde is bekleed met r.v.s. op
houten latten. De buitenvloeren op de eerste verdieping zijn afgewerkt met houten vlonders.

Motivatie
Het Bedieningsgebouw voor de Volkeraksluizen is  een toonbeeld is van de mogelijkheden van houtconstructies en houten bekledingen.

Ontwerp
Een van de belangrijke principes van het gebouw is het tropendak dat zorgt voor een lage externe warmtelast door schaduw en ventilatie.  Het tropendak loopt aan de zuidzijde van het gebouw door in een ‘tropengevel’, die als een grote luifelconstructie los staat van het feitelijke gebouw. De binnenzijde van deze constructie is bekleed met houten latten.  De bekleding is doorgezet als houten vlonders in de vloerafwerking buiten het gebouw.  Dit zorgt voor een mooi contrast met de uitwendige bekleding van de gevel en het dak dat van roestvrij staal is (om te zorgen voor optimale warmtereflectie). De houten spanten van de luifelconstructie zijn expressief gebruikt en zichtbaar achter de houten binnenafwerking en doordat op een aantal plaatsen de gevel als het ware is ‘opengeknipt’.

Constructie
Voor de luifelconstructie zijn meerdere varianten onderzocht.  De opgave hier was een dunne en lichte constructie te maken die de enorme uitkragingen  en de optredende windlasten kon doorstaan. Bijkomend voordeel was dat de houten spanten de complexe vorm van de luifelconstructie konden volgen. De spanten staan als een waaier binnen de doorsnede van de luifel en hebben dus elk een andere vorm. Op de houten spanten konden eenvoudig de houten latten van de binnenafwerking aangebracht worden. Aan de buitenzijde is een bekleding van roestvrij staal die op ongeschaafde houten latten is aangebracht.

Uitvoering
De maatvoering van de spanten is complex omdat elk spant een andere doorsnede heeft. Bovendien staan de spanten niet te lood maar elk onder een andere hoek. Toch is de spantconstructie zeer snel geplaatst.

Detaillering
De latjes aan de binnenzijde van de luifel zijn geplaatst in een strak ritme wat een een rustig beeld geeft. Dit in contrast met de complexe vorm van de gevel.

Korte omschrijving activiteiten inschrijver
DP6 architectuurstudio werkt met een enthousiaste club deskundige mensen aan architectuuropdrachten op het
gebied van utiliteitsbouw, woningbouw, interieur en stedenbouw in binnen- en buitenland. In de ontwerpen staan
locatie, opdrachtgever en maatschappelijk ondernemerschap centraal.

Website: www.dp6.nl

Fotografen
Foto 1, 2 en 3 door John Lewis Marshall.
Foto 4 door Christian Richters.

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes