De Olmenhof, Middelburg

Woningbouw

Joke Vos architecten

Aannemersbedrijf Van der Poel bv, Terneuzen

Woongoed, Middelburg

Joke Vos en Niels Woesthuis

Van der Vorm Engineering Delft bv, Delft

48 seniorenwoningen (in 3 hoofdtypen) met zorgvoorzieningen

Omschrijving
Het terrein bestaat uit een oude scholenlocatie en is onregelmatig van vorm. Het ligt voor een groot deel binnen een driehoekig bouwblok, dat gelegen is op het grensvlak van een meanderend 17e-eeuws straatje (de Jodengang) en een naoorlogse, kleinschalige en groene woonbuurt aan de overzijde van de Olmenlaan.

In een eerder stadium is door het bureau een uitgebreide stedenbouwkundige modellenstudie verricht. Na intensieve inspraak en overlegrondes met omwonenden, toekomstige bewoners en de politiek is de keuze gevallen op een zigzag in V-vorm. Dit volume is naar het binnenste van het bouwblok geduwd om ruimte te maken voor een groen tussengebied en het zichtcontact te houden met de Olmenlaan. Daar waar wordt geparkeerd, heeft de zigzag een verharde kant. Aan de andere zijde is het groen, waardoor het plantsoen van het laagbouwwijkje aan de overkant het bouwblok als het ware in wordt getrokken.

Uitzicht, ontsluiting en bezonning hebben tot verschillende woningtypen geleid. De twee hoofdtrappenhuizen ontsluiten een doorlopende galerij op de eerste verdieping, die zich van buiten naar binnen rond en door de blokken weeft en op sommige plekken is gecombineerd met een privé buitenruimte.

De ‘zorgvilla’, tussen de poten van de zigzag, voegt zich als een los object in de reeks van vrijstaande woningen aan de Olmenlaan. Het programma bestaat uit een dagopvang en de gemeenschappelijke ruimte met grand café op de begane grond. Dit café is ook voor bewoners uit de buurt toegankelijk. Op de eerste en tweede verdieping bevinden zich personeelsvoorzieningen en twee appartementen.

Door de kap van de zorgvilla onder een hoek te leggen en op de begane grond de zichtlijn naar de westelijke entree vrij te maken, is een expressief volume ontstaan. Het nieuwe plan geeft daarmee een herkenbaar en karakteristiek visitekaartje af aan de wijk.

Motivatie
‘Met een groot zigzag gebaar is een voormalige schoollocatie getransformeerd tot een vriendelijk en beschut complex met 48 woningen en zorgvoorzieningen voor ouderen, dat zich op een vanzelfsprekende manier voegt in de context van een bestaande wijk. Zowel het grote stedenbouwkundig gebaar tot het kleine detail is met aandacht en precisie behandeld.’

Dit citaat uit het juryrapport van de architectuurprijs BNA Gebouw van het jaar 2009 vat de door de jury ervaren kwaliteit samen, die leidde tot een nominatie voor deze prijs.

De opgave bestond uit het inpassen van een fors programma in een kleinschalige omgeving. Dat is gelukt door er in het ontwerp in een aantal stappen naar toe te werken.

Om de nieuwbouw aan te laten sluiten bij de schaal van de omgeving zijn de appartementenblokken maar twee lagen hoog. Incidenteel is daar een derde opgestapeld, teruggelegd vanaf de straat. Om het aantal liften te beperken, ontstond een laag, maar lang blok. Dat volume is in een zigzagvorm gemodelleerd en rond een groen parkje gevouwen. De lengte van het blok wordt gebroken door de zigzagvorm, de plastiek van de door de blokken geweven galerijen en uitkragende balkons en de materialisatie. Deze derde stap bestond uit het opknippen van de gevel in grafisch verwante, maar in verschillende materialen uitgevoerde eenheden.

Als vierde actie is het relatief forse volume van de zorgvilla zo gemodelleerd, dat ze past tussen de buurvilla’s aan de Olmenlaan. Het dak refereert aan de kappen, maar is abstract vormgegeven door de positie en richting van de noklijn, versterkt door de verholen goten. Door de verdiepingen met hout te bekleden boven een transparante begane grond, oogt het blok net wat eleganter.

Houten delen spelen in het ontwerp van de gevel een prominente rol. Ze zijn van western red cedar, afgewerkt met een iets transparante blauwgrijze coating. De afwerking is technisch niet nodig, omdat western red cedar een hele duurzame houtsoort is, maar het vergrijzen wordt tegengegaan en de gewenste esthetische uitstraling met lichte kleuren blijft ook op termijn bewaard.

Het hout wordt afgewisseld met een wat ruige, geelwit genuanceerde baksteen. De bergingenblokken hebben een gevel van glasprofielen met translucente isolatie. 's Avonds zijn deze blokken verlicht en markeren ze de entrees. De overige galerijen, de uitkragende balkons en de lateien in het metselwerk zijn uitgevoerd in wit prefabbeton. Strekmetaal is ingezet om op sommige plekken een open hekwerk te maken en ook bij de franse balkons. De panelen lopen daar soms door tot maaiveld en bieden op deze manier houvast aan klimplanten.

Het begrip duurzaamheid dekt tegenwoordig vele ladingen. In de klassieke zin gaat het vooral om het toepassen van bijv. natuurlijke materialen en installaties, die energiezuinig zijn. De keuze voor baksteen en houten delen past in die traditie.

Voor ons is ook de houdbaarheid op termijn een belangrijke duurzaamheidsdoelstelling. Tevreden bewoners, die trots zijn op hun woongebouw, zullen daar ook zuinig op zijn. De inrichting van de woonomgeving, die we vriendelijk en groen gemaakt hebben, is in dat kader belangrijk. Goede woningplattegronden, functioneel en ruimtelijk plezierig, zijn essentieel voor woongenot. De grafiek en plastiek van de architectuur is de derde component. We hebben ingezet op mooie materialen in rustige kleuren, die goed aansluiten op de omgeving en mooi passen bij het groen van het parkje. Architectonische details, als de variatie in materialisatie, het iets verspringen van de ramen tussen de verdiepingen en de bijzondere vorm van de lateien zorgen voor een plezierige spanning.

Bij de Olmenhof zijn we in staat gesteld om alle schaalniveaus de aandacht te geven, die ze verdienen. De zorg, die we aan het ontwerp besteed hebben, is in de uitvoering overeind gebleven.

De houten rabatdelen zijn essentieel voor de vriendelijke en karakteristieke uitstraling van de Olmenhof. Ze zijn dominant aanwezig in de zorgvilla, het  adres van het project aan de Olmenlaan. Bij de appartementenblokken werken ze samen met de steen en het witte beton in een spannende compositie. Het hout, western red cedar, is duurzaam. De transparante coating laat de nerf en de natuurlijke nuances van hout nog wel zien, maar geeft het project een eigen, opvallende sfeer mee.

Premium Drupal Themes by Adaptivethemes